19 Nisan 2026 tarihinde yayınlanan bir habere göre, Bursa’da lise öğrencileri tarafından geliştirilen görme engellilere yönelik restoran desteği sunan robot, İtalya’da gerçekleştirilen bir yarışmadan iki ödül kazanarak döndü. Bursa’daki Halil İnalcık Bilim ve Sanat Merkezi öğrencileri, görme engelli bireylerin restoranlarda yaşadığı zorlukları ortadan kaldırmak amacıyla yapay zeka destekli bir robot tasarlamaya karar verdiler.
Farklı okullardan gelen üç öğrenci, yemek masasında çatal, kaşık, bıçak ve bardak gibi mutfak eşyalarını bulmada güçlük çeken görme engellilerin günlük yaşamlarını kolaylaştırmak için bu projeyi hayata geçirdi. Geliştirilen robot, önünde bulunan iki kamera ile 3,200’den fazla veri örneğini işleyerek mutfak gereçlerini tanıyabiliyor. Robot, görme engelli bireylere olan mesafesini belirleyip, hangi yönde olduğunu sesli komutlarla iletiyor.
Öğrenciler, projelerini İtalya Eğitim ve Liyakat Bakanlığı tarafından düzenlenen 38. Gençlik ve Bilim Yarışması’na (I Giovani e le Scienze 2026) sunarak büyük bir başarı elde etti. Yaklaşık 10,000 projenin yarıştığı bu uluslararası etkinlikte, öğrenciler altın madalya kazanmanın yanı sıra, ABD’nin Yale Üniversitesi’nden “en üstün proje” ödülüne de layık görüldü.
Halil İnalcık Bilim ve Sanat Merkezi Fizik Öğretmeni Hakan Özkaynak, Türkiye’nin bu uluslararası yarışmada ilk defa altın madalya kazanmasının önemine değindi. Öğrencilerini bu duyarlı projelerinden dolayı tebrik eden Özkaynak, dünya genelindeki binlerce proje arasında birinci olmanın kendileri için büyük bir gurur kaynağı olduğunu ifade etti.
Proje öğrencilerinden Tuna Yamaç, görme engellilerin yaşamlarına dokunabilmek adına bu projeyi gerçekleştirdiklerini belirtti. Yamaç, cihazın yapay zeka ve kameralar sayesinde nesneleri insan gözü gibi algıladığını ve sesli komutlarla geri bildirim sağladığını vurguladı. “Sesli komutla ‘Bardak nerede?’ diye sorduğunda ‘Elinizin 20 santimetre sağında veya solunda’ şeklinde yönlendirme yapabiliyoruz” dedi.
Yamaç, kendisinin ve projedeki arkadaşı Poyraz Güvener’in çocukluklarından beri görme problemleri olduğunu ve bu durumun projeye olan empatiyi artırdığını belirtti. “İtalya’daki yarışmada ülkemizi temsil etmekten gurur duyduk. Projemize güveniyorduk ve altın madalya aldığımızda çok sevindik” şeklinde konuştu.
Poyraz Güvener, 20 görme engelli ve 30 görme engeli bulunmayan kişi ile projeyi test ettiklerini ve geri bildirimlerin kendileri için kritik olduğunu ifade etti. “50 birey bize 5 üzerinden puan verdi ve toplamda 4.6’lık bir skor elde ettik. Ben projenin test ve yapay zeka geliştirme kısmında görev aldım. Projemize güveniyorduk, altın madalya bekliyorduk ama Yale Üniversitesi’nin özel ödülünü almak bizim için sürpriz oldu” dedi.
Güvener, cihaz üzerindeki geliştirmelerin devam edeceğini ve sistemi daha farklı kamera türleri ve gelişmiş yapay zeka sistemleriyle destekleyerek daha da geliştirmeyi planladıklarını sözlerine ekledi.
