Karaman’ın Karadağ bölgesindeki Binbir Kilise alanında yürütülen yüzey araştırmasının üçüncü sezonunda, bir kaya bloğu üzerinde runik harflerle işlenmiş ve birden fazla Türk boyuna ait damga olabileceği değerlendirilen yazıt tespit edildi.
Necmettin Erbakan Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. İlker Mete Mimiroğlu başkanlığındaki ekip, Kültür ve Turizm Bakanlığı izniyle 2024 yılından bu yana sönmüş volkanik Karadağ’daki Binbir Kilise bölgesinde yüzey araştırması yürütüyor.
Araştırmanın üçüncü sezonunda elde edilen bulgular, daha önceki yıllarda bulunan graffitilerden belirgin biçimde ayrılıyor.
RUNİK HARFLER ORTA ASYA’YI İŞARET EDİYOR
Ekibin bu sezon tespit ettiği yazıt, Orta Asya’daki eski Türk toplulukları tarafından kullanılan düz ve köşeli hatlara sahip antik bir yazı sistemiyle işlenmiş durumda. Uzmanların ön inceleme sonuçlarına göre yazının birden fazla Türk boyuna ait damga olabileceği belirtildi.
Doç. Dr. Mimiroğlu, bulgunun önemini şöyle özetliyor: “Daha önceki senelerde bulduğumuz graffitilerden farklı olarak bu sefer runik harfler tespit ettik. Muhtemelen kiliseyle ilişkili olan bu yazılar, bölgenin bize doğrudan Orta Asya ilişkisini gösterdi.“
KİLİSE YOĞUNLUĞU ASKERİ VE DİNİ ÖNEMİ ORTAYA KOYUYOR
Ekip geçen yıl aynı bölgede bir yerleşim keşfetmiş, bu yerleşimde yaklaşık 10 kilise ve şapel tespit etmişti. Bölgedeki kilise yoğunluğu, küçük yerleşimin hem askeri hem de dini açıdan önemli bir görev üstlendiğine işaret ediyor.
Yapılar arasındaki 11. yüzyıla ait kapalı Yunan haçı planlı yapı, alanın Orta Bizans döneminde ve Selçuklu dönemine yakın süreçte aktif biçimde kullanıldığını kanıtlıyor.
1071 SONRASI TÜRK AKINCILARI BU NOKTAYA YERLEŞTİ
Mimiroğlu, damgaların bölgedeki varlığını tarihsel bağlamla açıklıyor: “1071’den sonra bölgeye gelen Türk akıncılarının yerleştiği bir lokasyondayız. Türklerde at çok önemli. Oldukça geniş ve atların sulama için kullandığı havuzun bulunduğu bu alan, atlı Türk birliği için de çok önemli bir yerleşim lokasyonu.”
Araştırma ekibi, bulgular üzerindeki bilimsel çalışmaların sürdüğünü ve damgaların neden ve nasıl yapıldığına dair farklı görüşlerin değerlendirildiğini belirtiyor.
(AA)
