Pakistan’ın kuzeyinde, Çin sınırına yakın Hunza Vadisi’nde yaşayan insanların uzun ve sağlıklı yaşamları yıllardır araştırmacıların ilgisini çekiyor. Bölge sakinlerinin 120 yaşına kadar yaşayabildiği yönündeki iddialar bilimsel olarak kesinleşmemiş olsa da sade yaşam tarzları ve doğal beslenme alışkanlıkları sağlıklı yaşlanma konusunda dikkat çekici örnekler arasında gösteriliyor.
Hunza Vadisi halkının beslenme düzeninin temelini meyve, sebze, kuruyemiş ve doğal ürünler oluşturuyor. Özellikle kayısı, hem günlük beslenmenin hem de geleneksel mutfağın vazgeçilmez besinleri arasında yer alıyor.
Yaz aylarında her gün kayısı tüketiyorlar
Vadide yetişen çok sayıdaki kayısı ağacı, bölge halkının beslenmesinde önemli bir yere sahip. Yaz aylarında taze kayısılar gün içinde sık sık atıştırmalık olarak tüketilirken, kayısı suyu da hemen her evde hazırlanan geleneksel içeceklerden biri olarak öne çıkıyor.
Temmuz ve ağustos aylarında toplanan kayısılar, evlerin çatılarına serilerek güneşte kurutuluyor. Çekirdeklerinden ise geleneksel yöntemlerle yağ elde ediliyor. Kurutulan kayısılar ve kayısı çekirdekleri, özellikle kış aylarında temel atıştırmalıklar arasında yer alıyor.
Kayısı neden bu kadar önemli?
Kayısı; lif, vitamin ve mineral açısından zengin bir meyve olarak biliniyor. İçeriğindeki antioksidanlar sayesinde hücrelerin korunmasına katkı sağlarken, bağışıklık sistemini desteklemeye ve sindirim sağlığını iyileştirmeye yardımcı olabiliyor.
Hunza Vadisi halkı, kayısı çekirdeğinden elde edilen yağın sağlık açısından önemli faydalar sunduğuna inanıyor. Ancak bu konuda öne sürülen kanserden koruyucu etkiler gibi iddiaların bilimsel olarak kesinleşmediği ve daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğu belirtiliyor.
İşlenmiş gıda neredeyse hiç tüketilmiyor
Hunza Vadisi’nde modern yaşamın vazgeçilmezleri haline gelen işlenmiş gıdalar ve paketli atıştırmalıklar oldukça nadir tüketiliyor.
Öğün aralarında genellikle elma, kiraz, dut, ceviz, badem, kuru kayısı ve kuru kiraz gibi doğal ürünler tercih ediliyor. Yaz aylarında yetişen meyveler ile domates ve yapraklı sebzeler güneşte kurutularak sert geçen kış ayları için saklanıyor.
Et ve şeker sofralarda çok az yer buluyor
Vadide hayvancılık için uygun otlakların sınırlı olması nedeniyle et tüketimi oldukça düşük seviyede kalıyor. Şeker ise geleneksel mutfakta neredeyse hiç kullanılmıyor.
Ülkenin birçok bölgesinde şekerli çay tüketilirken, Hunza halkı çaylarına şeker yerine kavrulmuş keten tohumu tozu eklemeyi tercih ediyor. Keten tohumunun kalp sağlığını desteklediği ve dengeli beslenmenin önemli parçalarından biri olduğu biliniyor.
Uzun yaşamın tek nedeni beslenme değil
Uzmanlara göre Hunza Vadisi’nde dikkat çeken uzun yaşamın arkasında yalnızca beslenme alışkanlıkları bulunmuyor.
Bölge halkı oldukça hareketli bir yaşam sürüyor. Toplu taşımanın sınırlı olması nedeniyle günlük yaşamın önemli bir kısmı yürüyerek geçiyor. Engebeli arazi ise insanların her gün yokuşlu yolları kullanmasını gerektiriyor ve bu da düzenli fiziksel aktiviteyi hayatın doğal bir parçası haline getiriyor.
Araştırmacılar, doğal beslenme, düzenli hareket, güçlü toplumsal bağlar ve düşük stres seviyesinin bir araya gelmesinin Hunza Vadisi halkının sağlıklı yaşlanmasına katkı sağlayan başlıca etkenler arasında yer aldığını değerlendiriyor.
