Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), “İstatistiklerle Gençlik 2025” başlıklı raporunu yayımladı. Rapora göre, Türkiye’deki genç nüfusun azalma trendi devam ediyor. Ülkede gençlerin yüzde 23,3’ü eğitimde ve istihdamda yer almazken, genç işsizlik oranında yaşanan gerileme yapısal risklere dikkat çekiyor.
2025 yılı itibarıyla Türkiye’nin toplam nüfusunun 86,1 milyona ulaştığı, 15-24 yaş aralığındaki genç nüfusun ise 12,7 milyon olarak belirlendiği kaydedildi. Gençlerin toplam nüfus içindeki oranı yüzde 14,8’e düşerken, bu oran 1950 yılında yüzde 20,8 seviyesindeydi. Geleceğe yönelik projeksiyonlar, bu düşüşün süreceğini gösteriyor; 2040’ta yüzde 12,2, 2060’ta yüzde 10,3 ve 2080’de ise yüzde 8,8’e kadar inmesi bekleniyor.
Türkiye, Avrupa Birliği (AB) ülkeleriyle kıyaslandığında genç nüfus oranında önde yer alıyor. AB’de genç nüfus yüzde 10,7 seviyesindeyken, Türkiye yüzde 14,8 ile bu oranı aşmış durumda. En yüksek genç nüfus oranı ise İrlanda’da yüzde 12,7, en düşük ise Malta’da yüzde 9,4 olarak belirlendi.
Raporda dikkat çeken bir diğer bulgu ise gençlerin yüzde 23,3’ünün “ne eğitimde ne istihdamda” (NEET) olduğu. Bu oran, genç kadınlarda yüzde 30,9 gibi yüksek bir seviyeye ulaşmış durumda. Genç işsizlik oranı ise 2025’te yüzde 15,3 olarak kaydedildi ve sınırlı bir iyileşme gösterdi.
Eğitim göçü verileri incelendiğinde, gençlerin büyük bir kısmının eğitim amacıyla yer değiştirdiği görüldü. 2024 yılında 448 bin 826 genç eğitim için göç ederken, 102 bin 660 genç iş bulma amacıyla şehir değiştirdi.
Yükseköğretimde net okullaşma oranı yüzde 46,3 olsa da, kadınların bu oranı yüzde 53 ile erkeklerin yüzde 39,9 oranını geride bıraktığı dikkat çekti. Ancak, işgücü piyasasında kadınların daha dezavantajlı bir konumda olduğu gözlemlendi.
Genç istihdamının yoğun olarak hizmet sektöründe toplandığı bilgisi verildi; istihdam edilen gençlerin yüzde 57,9’u hizmet sektöründe, yüzde 30,5’i sanayide, yüzde 11,6’sı ise tarımda çalışıyor. Genç kadınların yüzde 69,5’inin hizmet sektöründe yer aldığı belirtildi.
Evlenme durumuna bakıldığında, genç erkeklerin yüzde 96,8’i hiç evlenmemişken, kadınlarda bu oran yüzde 88,9 oldu. Evli genç kadınların oranı ise yüzde 10,7 ile erkeklerin yaklaşık 3,5 katına ulaştı.
Mutluluk kaynakları arasında sağlık, gençlerin yüzde 54,4’ünün kendini mutlu hissettiğini belirtmesiyle ön plana çıkarken, mutsuz olduğunu ifade edenlerin oranı yüzde 11,9 oldu.
Son bir yıl içinde en fazla şiddet türüne maruz kalanların genç kadınlar olduğu saptandı. Psikolojik şiddet yüzde 15,2 ile ilk sırada yer alırken, dijital şiddet ve ısrarlı takip gibi konular da dikkat çekti.
Son olarak, gençlerin yüzde 39,4’ü üretken yapay zeka kullandığını ifade etti. Kullanımın büyük çoğunluğu kişisel amaçlı olmakla birlikte, eğitim ve iş amaçlı kullanımların da artış gösterdiği gözlemlendi.
